Ngân hàng tinh trùng ở Việt Nam đang trong tình trạng “kẹt vốn”, nhưng đã góp phần cho ra đời nhiều em bé khoẻ mạnh. Tôi đã gặp những người “góp vốn” và “vay vốn” ở ngân hàng tinh trùng và chứng kiến nhiều chuyện chưa từng thấy...
Tận thấy ngân hàng tinh trùng
Tận thấy ngân hàng tinh trùng
Khảo sát mới nhất về tinh dịch đồ của các cặp vợ chồng đến khám hiếm muộn tại các bệnh viện chuyên khoa trên cả nước cho thấy có đến 24% trường hợp bệnh nhân có tinh trùng yếu và dị dạng; 10,1% quý ông không có tinh trùng.Trong tình trạng như vậy, nếu muốn có con, buộc những người muốn làm bố phải đi “mượn con giống”. Điều đó xem ra cũng không khó bởi bây giờ đã có ngân hàng tinh trùng cho họ “vay” mà không cần phải trả “vốn lẫn lãi”.
Vào Bệnh viện Phụ sản Trung ương (còn gọi là Bệnh viện C) tôi đã mục sở thị cái ngân hàng tinh trùng mà đối với nhiều người hãy còn rất lạ lẫm này. Đó là một căn phòng rộng chừng 15m2, tôi thấy có ba người mặc áo blue trắng, bịt khẩu trang đang tập trung vào chuyên môn. Vị bác sĩ đang xét nghiệm tinh trùng, người còn lại làm phương pháp đông tinh, còn người thứ ba thì lúi húi ghi chép sổ sách.
Căn phòng cho tôi cảm giác sạch sẽ đến vô trùng. Trước mặt tôi là những chiếc lọ nhỏ đậy nắp màu đỏ, được đánh dấu cẩn thận. Vị bác sĩ đang ghi chép sổ sách bảo: “Mẫu tinh trùng của nam giới đựng trong này. Chúng tôi sẽ lấy một lượng vừa đủ để tiến hành kiểm tra và xét nghiệm. Nếu kết quả tốt, sẽ cho vào thực hiện phương pháp đông tinh”.
Không quá phức tạp như tôi hình dung, phương pháp đông tinh được thực hiện ngay trong chiếc thùng nhỏ có nắp đậy, màu trắng. Sau khi tinh trùng đủ tiêu chuẩn “lưu hành”, sẽ được cho vào “két sắt”. “Két sắt” thực ra là một chiếc thùng tròn chuyên dụng có thể lưu giữ trong thời gian 50 năm. Và khi có khách hàng gõ cửa ngân hàng tinh trùng, “két sắt” được mở ra và đưa “con giống” đi “gieo hạt”.
Nhưng ở ngân hàng tinh trùng hiện nay, “đầu vào” đang rất ít, trong khi “đầu ra” thì … “mênh mông”. Rất ít người chịu hiến tinh trùng và vì thế khó khăn lắm tôi mới tiếp cận được một người đàn ông tình nguyện đến Bệnh viện Phụ sản để cho “con giống” của mình.
Chuyện đi hiến “tinh binh”
Trong một quán cà phê nằm trong con ngõ vắng, người đàn ông đề nghị được giấu, tên này đã kể cho tôi nghe hành trình đi hiến “tinh binh”: “Tôi nảy ra ý định đi hiến tinh trùng khi chứng kiến vợ chồng một người bạn hiếm muộn vào Bệnh viện Phụ sản xin tinh trùng để thụ tinh ống nghiệm những bác sĩ bảo: Phải xếp hàng chờ, ngân hàng đã hết tinh trùng. Tôi nghĩ mình đang khỏe mạnh, tại sao không đi hiến tinh trùng để “góp vốn” cho ngân hàng tinh trùng.
Một phần cũng vì tò mò, thế là tôi thuyết phục bà xã đồng ý cho tôi đi hiến tinh trùng. Mới đầu vợ tôi phản đối quyết liệt vì nghĩ đây là một việc bệnh hoạn, và cho tinh trùng là cho… trực tiếp với người nhận. Rồi sau này đứa con tìm về nhận bố thì sẽ ra sao? Tôi phải vất vả thuyết phục, in nhiều tài liệu liên quan về cho bà xã đọc, cuối cùng thì bà xã cũng gật đầu. Dẫu biết, đó là tài sản riêng của tôi, và tôi “toàn quyền sử dụng”, nhưng tôi nghĩ đi hiến tinh trùng là việc tốt, nên không muốn phải lén lút giấu vợ.
Tôi vào bệnh viện và được hướng dẫn làm xét nghiệm máu. Sau khi có kết quả, tôi được dẫn đi lấy tinh trùng. Tôi đi dọc hành lang và đến một căn phòng có đông kẻ ra người vào. Tôi được phát một cái ống nhựa vô trùng và được hướng dẫn cách lấy tinh trùng”.
Kể đến đây, người đàn ông này nhấp một ngụm cà phê, nói tiếp: “Tôi ngồi ở ghế đợi và thấy vài người đàn ông cũng cầm cái ống nhựa như mình. “Đặc điểm nhận dạng” này cho thấy họ cũng đang chờ để hiến “tinh binh”. Có người nét mặt căng thẳng, cứ đi lại dọc hành lang liên tục như thể đang chờ vợ đẻ bên trong. Có người bình thản, giở báo ra đọc. Tôi thấy cánh cửa mở, một người đàn ông bước ra với cái ống nhựa trên tay…
Đến lượt tôi bước vào căn phòng nhỏ, có một chiếc bàn và một chiếc ghế, bồn tiểu đứng, trên tường treo ảnh đôi nam nữ trong thư thế “mát mẻ”. Mồ hôi tôi toát ra ướt đẫm cả áo. Nhưng rồi, cuối cùng thì tôi cũng đã làm xong cái việc cần làm. Tinh trùng của tôi được đưa đi xét nghiệm HIV, viêm gan, giang mai, đặc biệt là xét nghiệm nhiễm sắc thể… Khi tôi quay lại, bác sĩ báo tin tinh trùng của tôi đủ điều kiện để nạp vào “két sắt” ngân hàng. Tuy nhiên, 3 tháng sau, tôi còn phải quay lại thử máu để đảm bảo chắc chắn mình không có HIV”.
Người đàn ông cười bảo: “Chuyện đi hiến “tinh binh” chỉ có thế, sau đó tôi không có quyền được biết tinh trùng của mình gửi trong ngân hàng sẽ cho ai “mượn”. Nhưng khi nghe tin vợ chồng người bạn đã sinh một cháu bé bụ bẫm nhờ nguồn “vốn” của ngân hàng tinh trùng, tôi thực sự thấy vui”.
Một người đàn ông khác (cũng đề nghị giấu tên) vào Bệnh viện C “vay vốn” của ngân hàng tinh trùng, tâm sự: “Tinh trùng tôi yếu, nên không thể sinh con. Xin tinh trùng của người thân thì phức tạp lắm, nên vào ngân hàng tinh trùng này đề nghị giúp đỡ. Bác sĩ bảo thủ tục cũng đơn giản thôi, và đảm bảo bí mật nhưng phải chờ”.
Cái cảnh kẻ ra người vào ở phòng hiến “tinh binh” mà người đàn ông vừa kể khiến cho tôi có cảm giác, ngân hàng tinh trùng đang rất dồi dào. Nhưng thực tế ngân hàng tinh trùng hiện đang rất “kẹt” vốn.
Một phần cũng vì tò mò, thế là tôi thuyết phục bà xã đồng ý cho tôi đi hiến tinh trùng. Mới đầu vợ tôi phản đối quyết liệt vì nghĩ đây là một việc bệnh hoạn, và cho tinh trùng là cho… trực tiếp với người nhận. Rồi sau này đứa con tìm về nhận bố thì sẽ ra sao? Tôi phải vất vả thuyết phục, in nhiều tài liệu liên quan về cho bà xã đọc, cuối cùng thì bà xã cũng gật đầu. Dẫu biết, đó là tài sản riêng của tôi, và tôi “toàn quyền sử dụng”, nhưng tôi nghĩ đi hiến tinh trùng là việc tốt, nên không muốn phải lén lút giấu vợ.
Tôi vào bệnh viện và được hướng dẫn làm xét nghiệm máu. Sau khi có kết quả, tôi được dẫn đi lấy tinh trùng. Tôi đi dọc hành lang và đến một căn phòng có đông kẻ ra người vào. Tôi được phát một cái ống nhựa vô trùng và được hướng dẫn cách lấy tinh trùng”.
Kể đến đây, người đàn ông này nhấp một ngụm cà phê, nói tiếp: “Tôi ngồi ở ghế đợi và thấy vài người đàn ông cũng cầm cái ống nhựa như mình. “Đặc điểm nhận dạng” này cho thấy họ cũng đang chờ để hiến “tinh binh”. Có người nét mặt căng thẳng, cứ đi lại dọc hành lang liên tục như thể đang chờ vợ đẻ bên trong. Có người bình thản, giở báo ra đọc. Tôi thấy cánh cửa mở, một người đàn ông bước ra với cái ống nhựa trên tay…
Đến lượt tôi bước vào căn phòng nhỏ, có một chiếc bàn và một chiếc ghế, bồn tiểu đứng, trên tường treo ảnh đôi nam nữ trong thư thế “mát mẻ”. Mồ hôi tôi toát ra ướt đẫm cả áo. Nhưng rồi, cuối cùng thì tôi cũng đã làm xong cái việc cần làm. Tinh trùng của tôi được đưa đi xét nghiệm HIV, viêm gan, giang mai, đặc biệt là xét nghiệm nhiễm sắc thể… Khi tôi quay lại, bác sĩ báo tin tinh trùng của tôi đủ điều kiện để nạp vào “két sắt” ngân hàng. Tuy nhiên, 3 tháng sau, tôi còn phải quay lại thử máu để đảm bảo chắc chắn mình không có HIV”.
Người đàn ông cười bảo: “Chuyện đi hiến “tinh binh” chỉ có thế, sau đó tôi không có quyền được biết tinh trùng của mình gửi trong ngân hàng sẽ cho ai “mượn”. Nhưng khi nghe tin vợ chồng người bạn đã sinh một cháu bé bụ bẫm nhờ nguồn “vốn” của ngân hàng tinh trùng, tôi thực sự thấy vui”.
Một người đàn ông khác (cũng đề nghị giấu tên) vào Bệnh viện C “vay vốn” của ngân hàng tinh trùng, tâm sự: “Tinh trùng tôi yếu, nên không thể sinh con. Xin tinh trùng của người thân thì phức tạp lắm, nên vào ngân hàng tinh trùng này đề nghị giúp đỡ. Bác sĩ bảo thủ tục cũng đơn giản thôi, và đảm bảo bí mật nhưng phải chờ”.
Cái cảnh kẻ ra người vào ở phòng hiến “tinh binh” mà người đàn ông vừa kể khiến cho tôi có cảm giác, ngân hàng tinh trùng đang rất dồi dào. Nhưng thực tế ngân hàng tinh trùng hiện đang rất “kẹt” vốn.
Khi ngân hàng tinh trùng “kẹt vốn”
Bác sĩ Nguyễn Viết Tiến- Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết, bộ phận lưu trữ tinh trùng của bệnh viện hiện chưa thực hiện đầy đủ chức năng của một ngân hàng, nghĩa là có người cho và người nhận, mà chỉ là nơi khách hàng gửi tinh trùng vào bảo quản để dùng cho chính mình. Nguyên nhân chủ yếu là không có người hiến.
Bác sĩ Tiến tâm sự: “Việc bí “đầu vào” cho ngân hàng tinh trùng khiến cho nhiều cặp vợ chồng vô sinh muốn xin tinh trùng để thụ tinh ống nghiệm phải xếp hàng chờ đợi. Tôi nghĩ bao giờ hiến tinh trùng phải như hiến máu nhân đạo thì vấn đề này mới được giải quyết.
Người dân chưa thực sự nghe và nghĩ nhiều đến việc hiến tinh trùng. Trong khi đó các bác sĩ vẫn chưa nghĩ ra cách vận động hiến tinh trùng nào thực sự hiệu quả. Vì lý do tế nhị, chúng tôi không thể phát động phong trào “hiến tinh trùng nhân đạo” rầm rộ như hiến máu”.
Ngay ở cổng Bệnh viện C, khi tôi đề cập tới vấn đề hiến tinh trùng, Thế Hùng, một chàng trai đang đưa vợ đi khám thai, nói ngay: “Máu thì tôi có thể hiến, nhưng tinh trùng thì không, chẳng lẽ con mình lại để người khác nuôi?
Xem ra, trong tương lai gần, số đàn ông đi hiến “con giống” vẫn hiếm. Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ trong vòng 2 năm chỉ có 25 người đến hiến tinh trùng trong khi ngân hàng tinh trùng mới chỉ đáp ứng được 30% nhu cầu thực tế.
Có lẽ vì ngân hàng tinh trùng “eo hẹp” vốn như thế, nên khâu “đầu vào” cũng không đặt nặng vấn đề học vấn của người đi hiến “con giống”, chỉ cần tối thiểu tốt nghiệp THCS.
Các ngân hàng tinh trùng đang “kẹt” vốn, nhưng tôi không nghĩ nó sẽ phá sản bởi vì đây chắc chắn là loại ngân hàng duy nhất trên thế giới này không hoạt động vì lợi nhuận. Thứ lợi nhuận mà ngân hàng này đem đến còn trên cả tiền, ấy là những đứa trẻ khỏe mạnh, ấy là những niềm vui được làm bố, làm mẹ của biết bao nhiêu cặp vợ chồng hiếm muộn.
Bác sĩ Tiến tâm sự: “Việc bí “đầu vào” cho ngân hàng tinh trùng khiến cho nhiều cặp vợ chồng vô sinh muốn xin tinh trùng để thụ tinh ống nghiệm phải xếp hàng chờ đợi. Tôi nghĩ bao giờ hiến tinh trùng phải như hiến máu nhân đạo thì vấn đề này mới được giải quyết.
Người dân chưa thực sự nghe và nghĩ nhiều đến việc hiến tinh trùng. Trong khi đó các bác sĩ vẫn chưa nghĩ ra cách vận động hiến tinh trùng nào thực sự hiệu quả. Vì lý do tế nhị, chúng tôi không thể phát động phong trào “hiến tinh trùng nhân đạo” rầm rộ như hiến máu”.
Ngay ở cổng Bệnh viện C, khi tôi đề cập tới vấn đề hiến tinh trùng, Thế Hùng, một chàng trai đang đưa vợ đi khám thai, nói ngay: “Máu thì tôi có thể hiến, nhưng tinh trùng thì không, chẳng lẽ con mình lại để người khác nuôi?
Xem ra, trong tương lai gần, số đàn ông đi hiến “con giống” vẫn hiếm. Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ trong vòng 2 năm chỉ có 25 người đến hiến tinh trùng trong khi ngân hàng tinh trùng mới chỉ đáp ứng được 30% nhu cầu thực tế.
Có lẽ vì ngân hàng tinh trùng “eo hẹp” vốn như thế, nên khâu “đầu vào” cũng không đặt nặng vấn đề học vấn của người đi hiến “con giống”, chỉ cần tối thiểu tốt nghiệp THCS.
Các ngân hàng tinh trùng đang “kẹt” vốn, nhưng tôi không nghĩ nó sẽ phá sản bởi vì đây chắc chắn là loại ngân hàng duy nhất trên thế giới này không hoạt động vì lợi nhuận. Thứ lợi nhuận mà ngân hàng này đem đến còn trên cả tiền, ấy là những đứa trẻ khỏe mạnh, ấy là những niềm vui được làm bố, làm mẹ của biết bao nhiêu cặp vợ chồng hiếm muộn.
Theo TTO
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét